Kitabı oxu: «Known Unknown: bekende en onbekende vrouwen»

Inhoud

Colofon

Alle rechten op verspreiding, met inbegrip van film, broadcast, fotomechanische weergave, geluidsopnames, electronische gegevensdragers, uittreksels & reproductie, zijn voorbehouden.

© 2021 novum publishing

ISBN drukuitgave: 978-3-99107-614-8

ISBN e-book: 978-3-99107-615-5

Lectoraat: M. Moors

Vormgeving omslag: Esther Slagter – van ’t Land,

Digiselector | Dreamstime.com

Omslagfoto, lay-out & zetting:

novum publishing

Foto’s binnendeel:

Esther Slagter – van ’t Land

www.novumpublishing.nl

Inleiding

Wij beschouwen deze waarheden als vanzelfsprekend: dat alle mensen als gelijken worden geschapen, dat zij door hun schepper met zekere onvervreemdbare rechten zijn begiftigd, dat zich daaronder bevinden het leven, de vrijheid en het nastreven van geluk.

Me and myself
De spiegel

Kijken naar bekende en onbekende vrouwen in de geschiedenis, vrouwen van wie we heel vaak geen afbeelding hebben en van wie we niet weten hoe ze eruitgezien hebben, weerspiegelt een persoonlijke kijk op de persoon, en geeft een beeld dat niet per se waarheidsgetrouw hoeft te zijn.

Mata Hari (1876–1917)
Vuur!!! Feu!!!

De donkerharige Margaretha Geertruida Zelle hield niet van de waarheid en was dol op mannen met geld. Ze werd op 7 augustus 1876 geboren in Leeuwarden waar haar vader een hoedenwinkel had. Hij aanbad zijn dochter en zorgde ervoor dat het meisje privélessen in de Franse, Duitse en Engelse taal kreeg. Margaretha, Griet, Greta waren de namen die het verwende meisje zichzelf gaf. Ze zag er goed uit, was intelligent en sprak toen ze volwassen was vijf talen vloeiend. Niet dat ze zich uitgeput had in studeren, haar hoofd stond naar andere zaken, maar ze bezat van nature een groot gevoel voor toneelspel, talen en voor dansen.

Sheherazade
Wie niet sterk is moet slim zijn

De machtige en gevreesde sultan Sjahriaar had zijn vrouw de sleutels van het prachtige paleis dat op de glooiende heuvels lag toevertrouwd op voorwaarde dat ze nooit in zijn torenkamer zou komen. Ze kon overal van de kunstschatten die hij verzameld had genieten, ze kon in de slaapkamers luisteren naar de fonteinen die zachtjes water sproeiden, ze kon genieten van de mooie bloemen en planten in de paleistuin, ze mocht overal, zelfs in de schatkamer komen, maar beslist niet in de torenkamer, dat was zijn domein, ze moest daar niet gaan rondsnuffelen. Dat kon de vrouw van de sultan makkelijk beloven.

Eva
‘Eet wat goed voor je is’

Volgens de Bijbelse traditie was Eva de eerste vrouw, de First Lady, de stammoeder van alle mensen.

De min
Een borst huren voor 7 gulden per maand

Sinds de vroegste tijden hebben vrouwen weleens problemen gehad om hun baby zelf te voeden. Aangezien er nog geen babyvoeding te koop was, moesten vrouwen bij wie de melkproductie niet op gang kwam hulp zoeken bij een vrouw die zelf net een kind gebaard had en die moedermelk genoeg had om nog een kind te voeden. Zo’n vrouw heette een min.
Door slechte hygiënische omstandigheden en beperkte medische kennis was bevallen een buitengewoon gevaarlijke situatie en stierven veel vrouwen in het kraambed. Ook dan moest er een vrouw gevonden worden die de pasgeboren baby melk te drinken kon geven, een min werd dan ingehuurd.
In adellijke kringen en bij vrouwen uit de hogere stand was het geven van de borst not done, het werd als vulgair en minderwaardig gezien. Zulke dames van stand huurden dus een min. Ook de latere koningin Wilhelmina werd als baby gezoogd door een min, Evertje Schouten.
Het uitzoeken van een min werd met zorg gedaan omdat men geloofde dat het kind met de moedermelk ook eigenschappen van de zoogster binnenkreeg.
Omdat 7 gulden per maand meer was dan het loon dat een ambachtsman in een week verdiende, gingen vrouwen het verhuren van hun borsten als een bron van inkomsten zien. Soms zoogde een vrouw meerdere baby’s tegelijk.
Aangezien de kindersterfte door het gebrek aan hygiëne erg hoog was, werd onder koning Lodewijk Napoleon in 1809 het besluit genomen dat Zeeuwse boerinnen twee gouden oorijzers kregen als ze hun kind zelf borstvoeding zouden geven.
Met de uitvinding van betrouwbare babyvoeding daalde de kindersterfte in de westerse wereld en werd de gewoonte om kinderen van een ander borstvoeding te geven minder groot. In arme landen steeg het sterftecijfer onder zuigelingen juist omdat de fabrikanten van babyvoeding de moeders vertelden dat flessenvoeding het allerbeste voor hun baby was. De vrouwen kochten vaak met hun laatste centen de aangeprezen babyvoeding maar het werd met besmet water aangemaakt en veroorzaakte meer kindersterfte dan de hygiënische borstvoeding die ‘uit de mode’ raakte.