Kitabı oxu: «Çörək rəngli əllər»
Sevinc Elsevər
Çörək rəngli əllər
Mövlud Mövludun əziz xatirəsinə ithaf olunur…
Ərzaq siyahısında şeir tapan şair
Biz şeirlərimizə qarşı çox diqqətsizik. Sevinc Elsevərin şeirlərini oxuyanda bunu başa düşdüm. Biz şeirləri, əlimizdən salır, yerə tökür, hətta tapdayırıq. Sevincsə ana qayğıkeşliyilə bu şeirləri yığır, toplayır və görə biləcəyimiz yerə qoyur.
Sevinc şeiri görür – bir dibçək gülündə, axşam xəbərlərində, uşaq ovcunda, kirli pəncərədə, ərzaq siyahısında, əhli-kef qonaqların közün içində unutduğu kösövə dönmüş kartofda – ağlımıza belə gəlməyən hər şeydə. Və bizə də göstərir. Onun şairliyi budur. O, sözün əsiri deyil, sözdən xüsusi asılılığı yoxdur. Onun sözlərində söz nə özündən böyük, nə də kiçikdir. Olsa-olsa, söz yanından ötdüklərimizi, tökdüklərimizi, görmədiklərimizi görmək üçün bizi saxlayan maneədir. Ona görə də şeir küçədə rastladığımız elan da ola bilər, çağırış da (məsələn, qaziyə həsr olunmuş şeir):
“qadınlar qoruyun
çocuqlarınızın atalarını
ölüm gəldi şəhərə
kimi bir az ipiboş
kimi bir az sevgisiz
kimi bir az yalqız gördü
götürüb aparır
qadınlar, gözdə-qulaqda olun
tez-tez zəng eləyin mobil telefonlarına
onları sevdiyinizi yada salın…
mən ciddiyəm
sözü elə-belə demirəm
xəbəriniz olsun ki,
içi alışıb yanan bir qazi
çölünə özü od vurdu əliylə
kimsə görmürdü çünki
içinin köz-köz olduğunu
o qazi öldü bu gecə
əgər bacarmırsınızsa
bu həftə, bu ayı
birtəhər yola verin
biz nələrə dözdük ki, bu şəhərdə
bu da keçər, əlbəttə…”
Qonşunun hekayəti də, xatirə dəftərindən qopan vərəq də, alınacaq ərzaq siyahısı da, oxuduğun səhifəni göstərən əlfəcin də, yanından ötdüyümüz pəncərə də.
“Axşamkı yağışdan sonra
bu səhər də
qadınlar əllərində dəsmallarla
silməyə qoşmuş
sevgili pəncərələrinin göz yaşlarını
qadının yoxmu
anan yoxmu
bacın yoxmu
qarşı küçədən baxan pəncərə
nə kədərlisən…”
Bu şeirlərdə ritm taktdan, misradan, hecadan asılı deyil, orada sözügedən hadisənin narahatlıq ritmi var. Bu ritm formal-zahiri yox, daxilidir. Dram əsərlərində olduğu kimi janra sadiqdir. Əgər bir Word xətası üzündən bu şeirlərdən birinin sətir bölgüsü itibsə, asanlıqla onu yazıldığı varianta, orijinal sintaksisə gətirə bilirsiniz.
“Xəbər izləmək üçün baxır ancaq televizora
maraq dairəsində ölümlərdi yalnız
oğlu əsgər gedəndən bəri
hər yeni xəbərə qulaq verir ürəyi əsə-əsə:
"şükür Allaha, oğlum salamatdı" deyir
inanmazdı dünyada
kiminsə ölüm xəbərini
şükürlə qarşılaya nə vaxtsa
hər gün kimsə ölməyə borcludu sanki…”
Sevincin şeirlərinə çoxlarının etiket kimi yapışdırdığı feminizm sosial kontekstdən qopuq deyil. Onlarda pafos görə bilərsiz, üsyan da. Amma populizmə hesablanan hədəflər yoxdur. Yaxşı ki, yoxdur. Onun son dövr yaradıcılığının müsbətlərindəndir bu.
“daha sənə qışqırmayacaq
acıqlanmayacaqlar
nə kötək, nə danlaq
izin almadan gedəcəksən
oğlunun, qızının evinə
sevin nənə,
babam öldü!”
Bir özəlliksə bütün yaradıcılıq boyu (ilk kitabındakı şeirlərdən bəziləri istisna olmaqla) davam edir: şifahi ədəbiyyata xas təhkiyə dili.
“əlini sol döşünə qoyub
kompüterin siçanı kimi gəzdirirsənsə
axtarırsansa döyüntülərini
ürəyin heç ağrımadı demək
dəqiq bilmirsən yerini
anlamazsan məni
boşuna danışdım indi…”
Daha bir özəllik də var: bu şeirlər tanış sentimental qatlarda instinktlərə toxunub duyğu dilənmir, amma onun yanından bir dilənçinin yanından keçdiyiniz kimi rahat ötüb keçə də bilmirsən:
“əl-ayağı salamatdı, gedib işləsin” deyə deyinməyin
bəlkə görünməyən yaraları
üzdə olmayan dərdləri vardır…
bəlkə insan olmaqdan yorulmuşlar sadəcə
bir pişik
həyatını yaşamağı seçmişlər
əllərə baxmaları
bir dilim çörəyə möhtac olmaları ondandır…”
Oxucunun reallıq hissini makrodünya hissi ilə qarşı-qarşıya qoymaq Sevincin şeirlərinin əsas müstəvisidir. Bu şeirlərdə yaşamağın bütün ağırlığı insanın çiyninə artıq yük yox, öz yükünü qoyur: insan olmanın məsuliyyəti.
“uşaqlar qorxmayın qaranlıqlardan
günəş var göylərdə
işığımızı kəsə bilməzlər
ömrümüzün sonunacan çatar!”
Bu şeirlər reallıqla əzilən günün adamına daha dərinlərdə gizlənən həyatı göstərir.
“sən sevgisən
utanmazın biri
çılım-çılpaq soyunmaqdan belə çəkinməzsən
yad baxışlar altında
sən sevgisən
ağlamaqdan, yalvarmaqdan arlanmazsan
bir dilənçi kimi də
yapışa bilərsən birinin ətəyindən
buraxmazsan… “
Özün də bilmədən bu şeirləri oxuyub onlardan gerçək bir güc alırsan. Çünki,
“şeirlər oxuyub kədərlənmək üçün deyil
oturub ağlamaq üçün deyil
güzgüdə özünə baxmaq kimi
baxmalısan şeirdəki özünə
güzgüyə baxanda ağlamazlar…”
Qazandığı məna çalarlarıyla poeziya sözü bu şeirləri ümumiləşdirmək üçün saxta görünür. Buna heç vaxt Sevincin poeziya dünyası deyə bilmərik. Belə bir dünya yoxdur və onun hansısa açar sözləri yoxdur. O, burada bir addımımızda, əlimizin altında, yediyimiz çörəkdə, baxdığımız pəncərədədir. Çox ola bilər ki, bu yazı çabasında da görə bilmədiyimiz bir şeir gizlənib.
“əl-ələ tutaq dostlar
dünya adlı
bu şeir oxunsun!…”
Aliyə Dadaşova
Qorxma…ərə gedəcək…
mən valideynlərimin “ərə getmək lazımdır ”
təzyiqindən yaxa qurtarmaq, həyatımı qurmaq
və yazmaq üçün ərə getdim…
E. Manronun müsahibəsindən
nə vaxt yıxılsam
hündür bir yerdən
(yıxılmaq adətdi dəcəllərdə)
haramı əzmişəm
necə ağrıyır deyə qayğılanmazdın
həyəcanla
əllərin əsə-əsə qaldırıb ətəyimi baxardın
qan varmı-yoxmu deyə
körрə baldırlarımda?!
mən də qızlarımdan ötrü
belə narahat oluram
səni belə anlayıram,ana
yadındamı,
darvazanın üstündən yerə gəlməyim
mən ağrıyırdım
mən ağlayırdım
sıyrılmışdı dirsəklərim
qan içindəydi dizlərim
sən görmürdün
onda niyə ətəyimi qaldırıb baxdığının
səbəbini öyrəndiyimi bilmirdin
acığım tuturdu sənə
sənsə sevinirdin saррasağam
böyüyəcəm
ərə gedəcəm
səni xoşbəxt edəcəm
qız böyütmək bu ölkədə necə çətinmiş biləcəm
“özün ana olacaqsan,görəcəm səni”-deməyin vardı bir də
yadıma düşəcək, gülümsəyəcəm…
xəstəydim
yatırdım atəşlər içində
həkim gətirdin
türkəçara çağırdın
axırda durub falçıya getdin
falçı yadındadı nə demişdi sənə
“qorxma,böyüyəcək,ərə gedəcək”…
sonra sən bu sözləri
min dəfə təkrar edəcəkdin atama
mənimçün o, narahat olanda
qonşu oğlanlarına qoşulub futbol oynadığımda
hirslənib-coşub sillə vuranda
dodağım al qırmızı güllər açırdı
sən dəsmal dalınca qaçırdın
gözümdən axan yaşlar dodağıma çatırdı
sən özünü yetirincə
göynəyirdim sən gəlincə
tələsir
dəsmalı yolda sıxırdın
tanış mənzərəydi:
nə vaxt toxunsan stolun küncünə
divanın böyrünə
belə həyəcanlanardın
islaq dəsmal dalınca qanadlanırdın
ətin “şirin” idi
tez göyərirdi
atam sorğu-sual edirdi
kriminal рroqramlarda olduğu kimi
harda nə dəydi,necə baş verdi
günah kimdəydi
stolda,divanda
yoxsa ki səndə?!
bəzən unudub təfərrüatları
çaşırdın
toрuq çalırdı dilin
atam hirslənirdi
atam coşurdu
əlində heç bir sübutu yoxdu
səni boğazlaya
saçından asa!
atam nə vaxt qəzəblə gəldi üstümə
falçının sözləri keçdi önünə:
qorxma,böyüyəcək,ərə gedəcək…
əziz ana, sən mənim üstümdə elə əsirdin…
atamın qəzəbindən qorumaq üçün…
amma bir bax
əvəzində
necə ağrılı izlər buraxdın…
atamı qoymadın mənə velosiрed alsın
( gözümün müzüyünü o qədər tökmüşdüm
kişi yumşalmışdı az qala)
çünki kəndçimiz Gülnisənin qızı Marusya
(saçlarını daramırdı heç vaxt, oğlan kimiydi laр
o üzdən рinti Marusya çağırırdılar )
velosiрedindən yıxılmışdı
heç kimin qızına arzulamadığın
bədbəxtlik gəlmişdi başına
halbuki eyni şəkildə velosiрeddən yıxılsaydı
sonu daha betər qurtarardı bir oğlanın
evimizin qabağından axan arxda
çimməyə qoymadın
ayıbdı deyə
kəndimizi su bassa
bu qız neyləyəcək demədin
sənsən səbəbkarı üzməyi öyrənə bilməməyimin
qorxusuz olmadım sonra heç vaxt uşaqlığımdakı kimi …
rus məktəbinə belə göndərməkdən çəkindin
müəlliməm rus qadın olacaq
tərbiyəm “рozulacaq ” deyə
şəhərdə nə qədər əziyyət çəkdim
ruscanı bilmədiyimdən
buna görə mənə nə qədər
üstdən aşağı baxdılar
rusdilli nə qədər yaraşıqlı oğlanın xoşuna gəldim
onlardan elə qaçdım
elə sürətlə uzaqlaşdım ki…
aramızda nə Romeo və Cülyettagilin ədavətləri kimi ədavət
nə Əsli və Kərəminki kimi dini
nə Bahadır və Sonanınkı kimi milli ayrılıqlar yox idi
hansımızın atası zəngin, hansımızınkı yoxsul
onu da bilmirdik
amma fərqliydik…
ruslar ölkəmizdən getdilər
fəqət aramızda bu əskikliyindən hələ də
utananlar qaldı…
sən hardan biləydin
gün gələcək
Rusiyaya işləmək dalınca gedən
kənd oğlanları
gündüz çıraqla
rus dili bilən qızlar axtaracaqlar
evlənməyə
rusların arasında
arvadlarından utanmasınlar deyə…
atam nə vaxt qəzəblə gəldi üstümə
falçının sözləri keçdi önünə:
“qorxma,böyüyəcək,ərə gedəcək”…
böyüdüm,məktəb oxudum
kitabxanalar aldı vaxtımı
evə gec qayıtdım
teatrlara,kinoteatrlara getdim
evə gec qayıtdım
sevgilim oldu
evə gec qayıtdım
tıxaclarda qaldım
dayanacaqlarda ləngidim
evə gec qayıtdım
nə vaxt ki atam qeyzlə gəldi üstümə
falçının sözləri qahmarım oldu:
“qorxma,böyüyəcək,ərə gedəcək”…
filmlərə baxırıq,filmlərə
qəfil öрüşürlər aşiqlər
macal taрmamış biz kanalı dəyişməyə
uşaq heyranlıqla içini çəkir:
“onlar bir-birini sevirlər” deyə…
“bu qız bunları hardan öyrəndi
həm də belə tez?”-qeyzlənir atası
sehrli kəlmələr çatır köməyə:
“qorxma,böyüyəcək,ərə gedəcək”…
Məməylə susdurmusan bizi
uzun qış gecələrində
ağzımızı
gözümüzü heç yummadan
ağlamışıq
atam tez-tez acıqlanıb üstünə
"kəs o uşağın səsini " deyə…
səhər işə gedəcək
sizə çörək gətirəcək
sən yeyəcəksən
döşlərinə süd gələcək deyə
nə istədiyimizi
niyə ağladığımızı
istidirmi
soyuqdurmu bilmədən
döşünə salıb oturmusan körpəni
məməylə susdurmusan məni…
səni qınamıram
çox eşitdim üstümdə danlandığını
"bu qızdan bir söz eşidəm, biləm
sənin başını kəsərəm" dediyini atamın
evə gec gəldiyimiz oldu
tıxaclarda ləngidiyimiz
dostlarla əyləndiyimiz
oldu
"bu uşaq harda qaldı" deyə səndən tələb eylədilər
gözün qıpıq oldu ömrün boyu
bizə görə
mənə görə
müəllimimdən danlaq yedin
nənəmdən töhmət aldın
babamdan irad
uzun qış gecələrində
atamın yuxusunu qorudun
bizimlə birgə…
səhər işə gedəcək
evə çörək gətirəcək
sən yeyəcəksən
döşlərinə süd gələcək deyə…
döşünə salıb oturdun
məməylə susdurdun bizi…
ana, əziz ana
sən demə
bir ömür boyu
belə susduracaqdılar bizi bir qarın çörəklə
belə kəsəcəkdilər səsimizi…
Sevilməyin zor olduğu zamanlar
əzizim, elə bir zaman gəldi ki
sevdirmək olmur özünü
yalnız gözəl olmaqla
pudrayla
qələmlə
ya təzə donla…
bir zamanlar qızlar
özləri biçər
özləri tikərdilər donlarını
santimetrlərlə qısaldardılar
ətəklərini-qollarını
gözün aldadardılar atalarının
saçlarını gedib-gəlib
gizli-gizli kəsər
tökərdilər
bir ölçüyə qədər
ondan o yana keçəmməzdilər…
hiyləylə qızardardılar
dodaqlarını
yanaqlarını
ovuşdura-ovuşdura
kələğayılarını əlləriylə küləyə təslim edər
küləyə şər atardılar
hiylə qurmağı hər gözəl də bacarmazdı
bacaranlar qəhrəmandı
dillərə dastan olardılar…
qaranlıqlarda işıq saçan
nə gözəlliklər vardı…
gözə düşdümü
elə qamaşdırardı
adamı kor edəcək gücdə
vallahi…
cürbəcür standartlar
ölçülər çıxartdılar
uyğun gəlməlisən standartlara
sənə gözəl desinlər…
sənə bir kükla göstərir
onun kimi olmanı əmr edirlər
nə vardı sevdirməyə özünü
bulaq başında
min cür ənlik-kirşan yox idi onda
kim daha utancaq
kim daha məsumsa
kimin yanaqları daha çox allanırsa
ayrı bir gözəllik saçırdı
yanaqları alma qız sevilməzdimi?
Indi bulaq başına kişilər gedir
maşınlarla
axşamları işdən yorğun-arğın qayıdanda
krantı açınca su içməyin mümkün olmadığı yerlərdə
həm bulaq suyu satılır marketlərdə
məni sevdiyinə
inanıram da
qorxum çox itirməkdən
bilirəm fövqaladə biri olasan gərək
ömürlük seviləsən
təkcə televiziya ekranlarında
yüzlərlə qadına baxır gözlərin hər gün
onlardan hər hansı biriylə
istəmirəm müqayisə olunam…
gör nə qədər qadınla yarışmalıyam
gözümə durur
təkcə bunu düşünmək…
gözəllik salonlarına getmək
pedikür
manikür
makiyaj etmək
bir ətək pul istər
hələ bu qədər bəzək-düzəyə xərclədiyin zamana
dağı dağ üstə qoymaq olar…
başqalarını bəzəməkdən
özünə zaman tapmayan
işdən yorğun qayıdıb
hər gecə ərinə gileylənən
bişirdiyi yeməklər belə
kosmetika qoxusu verən
çox zaman yetərincə sevilməyən
saç ustalarına
pedikürçü
manikürçülərə acıdım həp…
bəzək-düzək vurduğu qadının
sevən bir kişiylə görüşə gedəcəyinə
qibtə saçan baxışlarla baxdıqlarını gördüm…
bu gözəlliyin yarısı sevilən o qadınınsa
yarısı da onunkudur deyə
köks ötürmələrini gördüm…
əllərindən bu qədər gözəl çıxdıqlarını qısqandıqlarını
“sən gözəlmişsən ki
özünə baxmırsanmış” deyə tikanlı sözləri də
öz işlərini öyməkdən çox
o qısqanclıqdandı…
bu qadın gedəcək
onu sevən bir kişinin gözlərini qamaşdıracaq deyədi…
sevgilim,
ən məhrəm nöqtələrinədək görəcək
müqayisə edəcəksən məni başqalarıyla
bir vaxtdan sonra
bəlkə tez başlar
bəlkə də gec
bəlkə artıq müqayisəyə başlamısan
bəlkə də gec qalmışam mən…
ömrümün sonuna qədər
gözəllik salonlarına çatan pulum olsaydı
özümə inamım olardı
sənə inamım olardı
təkcə ayaqlarımın gözəlliyindən əmin oldum hər zaman
ömrüm onların tükənmədən çıxan
tüklərini təmizləməklə keçdi…
günün birində xəstə yatsam
ya qarışsa başım
sən o gözəlim ayaqlarımı görsən
qapqara tüklər içində
xəyalındakı bütün qadın ayaqlarıyla müqayisəyə girişəcəksən…
sən onları hər yerdə görmüsən
mənim təzə kalqotkalarımın
depilyatorların qutularının üstündə
efirlərdə
küçələrdə…
sevgilim,
boş yerə qısqanclıq etmə
nə də çox para xərclədiyimi demə mənə
saatlarla güzgünün qabağında oturub
sənin üçün yox
onlara görə bəzənirəm…
sürmə gözümə düşdü
sulandı gözüm
axdı-yayıldı
məhv oldu makiyajım
gözlə
bir az da gözlə
vaxtın azlığından şikayət etmə
qoy silim hamısını
təzədən çəkim…
Məktub
mənə məktub yox
pul göndərirsən uzaqlardan
mən sənə elə hey
uşaqların ehtiyaclarından danışıram
qısa telefon danışıqlarında
öz ehtiyaclarımı unuduram
sən mənim havamsan
suyumsan deyirdim
əlini bir dəfə tutmaq üçün
dünyanın ta o başına gəlirdim
(sən də eləcə)
darıxardıq
axşam görüşlərindən sonra
öpüşlərimizin dadı
damağımızdan getməmiş
bir ömür boyu iç-içə
bərabər olaq deyə
evləndik biz
heç ayrılmamaq üçün
indi mənə məktub yox
pul göndərirsən uzaqlardan
sanki başqa bir ehtiyacım yoxmuş kimi sənə…
mən sənə elə hey
uşaqların ehtiyaclarından danışıram
qısa telefon danışıqlarında
sanki başqa bir ehtiyacın yoxmuş kimi mənə
Güzgülər qadağan olunan qadın
hardasa ömrünün 6 il 75 gününü
hamilə olub o qadın
bir il qədər çəkib
üst-üstə toplasan "qırxlı" günləri
9 il süd verib döşlərindən
ömrünün nə qədərini yaşaya bilib
sevilən qadın kimi bilmirəm…
xatırlamır indi nə rəhmətlik ərini, nə övladlarını
qəfil yerindən qalxıb atası evinə getmək istəyir
belə deyir oğluna:
"səninlə görsə atam məni
tikəmi qulağım boyda eylər
məni evimizə ötür
axşam düşmədən"…
"güzgü verməyin ananıza"
bərk-bərk tapşırıb uşaqlarına həkim
"baxıb başa düşsə ki
özüdür güzgüdəki
infarkt keçirə bilər qəfil"…
güzgülərin üzünü bağlayırlar evdə
qoca qadın ölmədən
on dörd yaşından bəri
heç nəyi xatırlamır o
əlindən zorla alınan
uşaqlığını istəyir qadın
zəhmi böyükdür atasının hələ də
"çək naməhrəm əlini məndən" çımxırır oğluna
"məni evdə atam gözləyir
məni evimizə ötürün
axşam düşməmiş"…
bəlkə də elə bilir
onu qaçırıb qalada gizləyib hansısa div
xilas eləyəcək igid bir sevgili gəlib…
***
əvvəllər məktub yazardı
sevdiyi kişiyə
utana-utana verərdi
indi siyahı yazıb verir əlinə
yenə utana-utana
"pulu çatacaqmı, çatmayacaqmı?" – düşünə-düşünə
siyahı uzun çıxırsa
ixtisar edir
sevgi məktublarından da sözləri
çıxarıb atırdı belə
hansılar ki, incidə bilərdi.
***
üzü təravətli olsun deyə
"maska" yaxan qadın
güzgüdə özünü görüb diksindi qəfil
dünən gecə ərinə bu sifətlə
qapı açdığını xatırladı
səhərlər üzünü gördüyü yox
ərindən qabaq işə yollanır qadın
ərindən tez qayıdır
nə zamandı mətbəxdə belə gəlmirlər üz-üzə
kişinin zamanı yox
qadın komplekslərinin əlində əsirdi
aldı salfeti
üzünü sildi
sonra "ho" elədi güzgünün sifətinə
nəfəsindən tərləmiş güzgünü
köynəyinin qoluyla təmizlədi
qadın elə gülümsədi
güzgü də gülümsədi…
***
dişlərini ağartmaqdansa
dodaq boyasının ən qırmızısını çəkir
ayaqqabının da
paltarın da qarasını seçir
tez-tez paltar yumağa da həvəsi yoxdu
köynəkləri qollu geyir
şalvara üstünlük verir
depilyasiyaya vaxt ayırmasın…
saçlarını kəsdirib
qoyub qulağının dibinə
min cür formaya salmağa gərək yoxdu
başına bit düşməsin deyə çimir artıq
sevməyə və sevilməyə inamını itirmiş qadın…
***
sevirəm tərləmiş
güzgülərin üzünü silməyi
hər dəfə başqa şəkildə bunu edirəm
ziqzaqlar cızaraq
yaxud halqalar çəkərək güzgünün sinəsinə
hər dəfə də içimdə kövrək bir inam:
başqa biri çıxacaq qarşıma
güzgüdən indi
daha nəşəli
özümdən daha işıqlı qadın…
Qabıqları soyulmuş qadınlar
Konfet qabındakı
konfetlərin dadında
bir elə fərq olmadığını
cığarasının da
dadının da
bir-birinə çox bənzədiyini
görə-görə
qabdakı bütün konfetləri bir-bir açıb
dişləyərək
atan uşaq kimidi kişilər
qadınların
donları
geyimləri
saçları
ətləri
sümükləri
gözləri
ürəkləri
bir-birinə bənzəsə də
bircə kərə dişlərinə vurub atarlar
fərqli dad çıxacaqmış kimi qarşılarına
soyulmuş, dişlənmiş konfetləri
bükə-bükə cığaralarına
deyinər dəcəl uşaqların anaları
artıq o konfetləri
qonaq qabağına çıxara bilməyəcəklərinə
toya, bayrama aparmayacaqlarına görə
qanları qaralır
Əynindən çıxarılıb
otaq boyu səpələnmiş paltarlarını
daha artıq hüznlə
çıxılmazlıqla
deyingənliklə
yığıb geyinər
bir tərəfləri xışmalanmış, dişlənmiş
qadınlar
konfetlərdən daha yaralı olarlar…
Sevgi
Qızlarına Sevgi adını vermişlər
amma sevməyi-sevilməyi ona qadağan etmişlər
sevdiyindən ayırıb başqasına vermişlər
“Sevgiylə qarın doymaz” – demişlər ona
Qonşumuzun qızıydı Sevgi
anası haylardı pəncərədən tez-tez
imkan verməzdi həyətdə ləngiməsinə
“Sevgi… Sevgi” deyə səsi götürərdi başına
həyətimizi
sevgiyə səslərdi anası sanki hər kəsi
Afrodita kimi
Sevgi gəlin köçəndən bəri
yalandan da olsa
kimsə sevgiyə səsləmir bizi…
Kasıblıqdan utanmaq
Sənin ətrin canıma o qədər hopurdu ki
gizlədə bilmirdim başqalarından
bahalı kişi ətriydi
evdə yoxuydu atamın
qardaşımın…
adını da bilmirdim o ətrin
soruşmağa utanırdım
bilməməkdən utanırdım
kasıblıq sözdə utanılacaq bir şey deyildi amma
həm də gizlədilməsi lazım olan bir şey idi
cırıq corab olan ayağını
digər ayağının arxasında gizləməli
köhnə, yamaqlı nəyin varsa evdə
künc-dalana dürtməliydin qonağın gələndə
qonşu xala sənə alma çıxarıb verəndə
əlini geri itələməliydin
üç mövsüm alma yeməsən belə…
alma yeyib gəlmişəm deməliydin…
kasıblığın özü deyil də
kasıblığı gizləyə bilməmək
kasıblıqdan utanmamaq ayıb sayılırdı…
Yolboyu qoxlaya-qoxlaya gəlsəm də evə
səni gizləmək üçün əlimi, üzümü yuyurdum dönə-dönə
cinayət işləyəndən sonra qatillər əllərini
gedib-gəlib yuduqları kimi
sonra sual eləyirdim özümə
sevmək suçmu, cinayətmi?
bir dəfə saçımı hörərkən anam
doladı saçlarımı əllərinə
“heç bilirsən kimin oğludu o?
dünyada səni almaz ” – dedi
hələ anası lovğalığından yerə-göyə sığmır dedi…
ətrin satmışdı bizi anama
hələ də mən elə bilirəm
sonra mən ana sözü dinlədim
yavaş-yavaş unutdum səni
ən gec ətrini unutdum
amma indi burnumla torpağı eşsəm
xatırlamaram
***
necə də səxavətlidi o qadın
yarıçılpaq bədənini bütün gözəlliyilə
sərib baxışlar altına
üstəlik reklamlarda rol alan
podiumlarda yeriyən gözəl qadınlar kimi
pul istəmədən
gözələ baxmaq savabdı deyirlər
el arasında
adamları savaba soxur o gözəl
özü də bilmədən…
Direktor qadın
o qədər özü olmağa imkanı olmayıb
qaşlarını nə qədər çatıbsa
daha sərt görünsün deyə işçilərinin gözündə
direktor qadın
hələ gənc ikən
düyün düşüb qaşlarının arasına
burnu da elə dikəlib
elə bilirlər qarışıq nigahdan doğulub
anası rusdu
bəlkə də güzgüdəki əksinə də üzünü turşudur
güzgü də özünü yığışdırır onu görəndə…
Kişi qoxusu
ərindən ayrıldığı
hardasa on ildi
yadırğamış kişi qoxusunu belə
indi qızının evində
mürgü döyəndə
üstünə atılan adyalı belə dəyişdirtdirir
kişi qoxusu verir deyə....
***
indi əvvəlkindən
daha həvəslə
fırçalayır dişlərini
sağalmaz xəstəliyə yoluxan
öləcəyini bilən qadın
işıltılı gülüşlərlə qalmaq istəyir
sevdiklərinin yaddaşında....
Balaca kişi
özündən iyirmi yaş böyük
yaşlı ərinə baxır qadın
yataq xəstəsi olan
yorğan-döşəkdə qalan bu kişinin
əynini dəyişəndə
altına qab gətirəndə
vannaya otuzdurub çimizdirəndə
nə yaxşı belə sısqa bədənli
alçaq boylu olduğunu düşünür onun....
halbuki gəncliyində
necə köks ötürərdi
enlikürək
ucaboy oğlanların dalınca
illər sonra da olsa
razıydı qismətindən......
Qədir ağacı
şəninə əkilən
“qədir ağacı” çiçək açandan
sonra
kimsəni bəyənməz olmuş
o qadın…
Gözəllik
cəbhədə öldürülən
kişilərin arasından
birinin şəkli üzərində
saxladı barmağını
dırnağı qırmızı boyalı qadın
“nə qəşəng oğlanı öldürüblər” dedi
gözəllik
ayrı-seçkilik salır
adamların arasına
ölümdən sonra da…
Qəhrəmanın son məktubu
sevdiyi qıza
“məni sevirsənsə dəfnimə gəl
mən də səni sevirəm de ürəyində
mən səni eşidəcəm…” –deyə məktub yazan
şəhid olacağı ürəyinə daman əsgər
bilirdi
sevdiyi kişi qəhrəman olsa belə
dalınca ucadan ağlaya,
qışqıra bilmir qızlar bu ellərdə.
həyatını itirmiş kişini belə
qucaqlayıb ağlamağa
yoxdu qızların azadlığı
sevdiyi kişinin fəda olduğu
adamlar qınamasınlar deyə
susur qızlar
göz yaşlarını ürəklərinə axıdırlar…
Qəhrəmanlıq haqqında
hörümçək əlləri, ayaqları
yarasa görkəmi olmasa da olar
sevgi və fədakarlıq sığan
geniş bir ürəyi olmalı qəhrəmanın
o sözdü ki qəhrəmanın
dörd böyrəyi
ükü-üç ürəyi
iki başı, dörd əli olur…
bir oturuma bir qoyunu yeyib doyur
bəlkə
qəhrəman da qorxur pis yuxular görəndə
hövlnak oyanır
bəlkə o sadəcə gözəl bir qadın olur
sevgisi sinəsinə sığmayan
fədakar qadın…
dünyanı xilas etməkdən bəhs edən
nə qədər nağıl uydurub
danışırıq uşaqlarımıza…
cizgi filmlərinin qəhrəmanları
super qəhrəmanlardı çox zaman
aralarında Atlant kimi
dünyanın yükünü
çiynində daşıyacaq gücü
olmayanlar var
kasıb komalarda
super qəhrəman
hörümçək adam
Bet mən
Ben Ten olmadığına üzülərək yaşayan
uşaqlar…
o cizgi filmlərini yığışdırın
Məsələn, onlara həqiqətləri yazmaqdan
qorxmayan
həbsə düşən söz adamlarından danışın…
bəzən sadəcə danışmaq
ən böyük qəhrəmanlıqdı…
Beş yaşlı uşağın duası
israrla anasından bahalı oyuncaq istəyən
balaca oğlana
“Allahdan pul istə, pulumuz olsun, alacam”– dedi anası
“Allahdan pul istəməyə utanıram”– dedi
balaca oğlan
başını aşağı dikərək....
Qorxuyla böyüyənlər
"balıq niyə danışmır, ana
daşı yoxdu?"-soruşur
başımın üstündə dayanan oğlum
əlimin altında itaətlə uzanmış
tərpətdikcə o üz-bu üzə
ancaq ölü ağzını açıb-yuman balığın
axçalarını təmizləyib qurtarmaq üzrəyəm mən…
ölümü izah edə bilmirəm ona
üç yaşındadı hələ
bunu deyirəm təkcə:
"balığın canı yoxdu,daşı da yoxdu, balıq yemək üçündü"…
demirəm amma balığın canını əllərimlə aldığımı
oğlum inanmır mənə
bərələn gözlərindən bilirəm
satıb qatilliyimi
balığın çevrilən gözləri
sükut içində qışqıran qanı…
üstündə dini ayələr yazılan
dairəvi lövhəni
maşın sükanı kimi əlində tutub
"bib-babab"deyə
evin içində qaçan oğlumun
əlindən bilmirəm necə alım lövhəni
ağlamasın…
"Allah baba inciyər bizdən"-deyirəm…
ondan ikicə yaş böyük qızım
özünü yetirir tez:
"Allah baba öldürər eyy"
ölümün nə olduğunu anlamayan oğlum
tir-tir əsir
dairəvi lövhəni mənə verir
mən qızıma ötürürəm
"apar qoy ev sahibəsi qoyduğu yerə"…
qızım almaq istəmir
toxunmaq istəmir
özündən böyüyünü səsləyir:
"mən qorxuram Allah babadan
hamını görür o
istəmirəm məni də görsün
bunu sən götür yerinə qoy "-deyir…
sorğu dolu gözlərini gözümə dikir böyük uşaq
alıb əlçatmayan yerə qoyuram dairəvi lövhəni
və sükut çökür
qorxuyla baxır uşaqlar dairəvi lövhəyə…
əlləri əsə-əsə çevirir
qızlarım kitablarında
prezidentin şəkli olan səhifələri
müəllimləri hədələyib:
səhifələrə xətər toxunduranların,
yazıb, cıranların
həbsə göndəriləcək valideynləri-deyə…
yadımdadı
Səməd Vurğunun adını daşıyan
məktəbimizin həyətində
heykəli vardı şairin
sinəsindəki lövhədən düşmüşdü S hərfi
ertəsi gün
sıraya düzüb bütün sinfimizi
vurdular əllərimizə
sonuncu dərs bizə idman dərsiydi
hamımız həyətdəydik
bizdən şübhələnirdilər
bircə özümüz əmindik ki
heç birimiz almamışdıq Səmədin S-sini…
bəlkə gecənin bir aləmi
şairin ruhu zarafat eləmişdi gəlib bizimlə…
qorxu içində böyüyür uşaqlarım
necə ki, qorxuyla böyüdülmüşəm mən
və onları bu qorxulardan qorumaq mümkün deyil
qızım mənə sual edir:
niyə qorumadı ata-anaları
Xocalıda öldürülən körpələri?
desəm ki, gün gələ bilər
mən də aciz ola billəm
qoruya bilmərəm səni
desəm ki, o analardan
o atalardan yoxdu heç bir fərqimiz
yoxdu xüsusi şücaətimiz
cəsurluğumuz
nə atanın, nə mənim
necə yaşayar balam
necə güvənər mənə
necə sevdirə billəm
ona bu dünyanı mən?!
Anam, uşaqlıq şəklim və mən
başı bədənindən tez çirklənir
çağa doğulandan bəri
hissə-hissə yuyunur
səhər saçlarını yuyur
axşam bədənini
rahat çimməkdən ötrüdü
çağanın böyüməyinə tələsməyi
şəlalə kimi saçlarına
şəlalədən tökülürmüş kimi axmadı sular nə vaxtdı
həsədlə baxır
körpəsini ayağında yırğalaya-yırğalaya baxdığı
türk seriallarında
ikidə bir cakuziyə girib duş alan gözəlçələrə
gərçi belə hamam olmadı xəyallarında belə
amma duşa nə gəlib ki…
qaça-qaça gedir gözəllik salonuna
uşağı ərinə tapşırır
uzun saçlarını kəsdirir
daramağa zamanı yox
boynunun arxasında bir ovuc saç
kilkələşib az qala
bilir ki, saçlarını yığıb-yumrulamaq da
yaraşmır ona
saçlarını çiyninə tökərdi
nişanlı vaxtı görüşə gedəndə
saçları tökülür
"uşaq üzünə güldükcə"
ovcuna, barmaqlarına ilişir
qorxur ki, körpənin boğazına gedə
saçlarını qurban edir…
kəsmiş bir vaxt uzun olan dırnaqlarını
nişan üzüyündən ötrü darıxır barmağı
dırnaqlar da, üzük də uşağın paltarlarına, dərisinə ilişir…
artıq ağrıyanda getmir həkimlərə
körpənin qarnı gedərsə
gecə yuxusu pozularsa
uşaq həkiminin yanından sivişib
böyük həkiminin yanına keçər
ərinin dürtmələməsiylə
dərdinin birini deyər
o biri qalar vaxt darlığından
zaman yoxdu uzun-uzadı müayinələrə
əlində iki resept gələr aptekə
körpəninkini alar
qalar öz dərmanları
ən böyük arzusudu körpəsinin tez böyüməyi…
imtina eləmiş sırğalarından
boyunbağından
boyunbağıları qırılmış
körpə dartmış
sırğalıqları cırılmış
atmış sırğaları bir kənara
qulaqları da bitişmiş
harda əlinə keçsələr
köks ötürər gənc ana:
"bircə tez böyüsəydi"…
qorumalıdı gözlərini körpəsindən
o bilmir anasının gözlərinin gerçək olduğunu
hər an barmağını salıb tökə bilər
dikdaban ayaqqabıları qutularda təp-təzə
körpəsi qucağında geyinməkdən qorxur
qısa ətəklər geyinə bilmir
halbuki sevərdi
körpəsi üçün tez-tez əyilir
uşaq qucağında oynayır şənliklərdə
yaxasından muğayat olmalıdır həm
körpə dartıb aça bilər
görünə bilər sinəsi
qalxar ərinin boğaz arıtlayan səsi
"evə gedəndə danışarıq!" deməkdi bu
bilir artıq
iştahı küsür
uşaq da elə bil fürsəti gəzir
tökür qara kolanı ağ paltara
Allah istəyə paltar özününkü ola…
"filan yerə dəyib qaçıb gəlirəm
bir dəqiqə uşağa bax, xahiş edirəm" sözlərini
deməkdən zəhləsi gedir
çünki minnətli baxışlar altından
bu sözləri oxumağı sevmir:
"hara gedirsən, get
çalış tez qayıt
uşağı doğmusan, özün də saxla
güc doğana düşər"
bu sözlər hamının ürəyindən keçir
nənənin, babanın
hətta atanın…
heç nə əvvəlki kimi olmayacaq bilir əslində
ürəyinin dərinliyində
amma yenə ən böyük arzusudu
körpəsinin tez böyüməyi…
hər ay aparır uşaq həkiminə
çəkisini
boyunu ölçür
əgər azdırsa normadan yüzcə qram
üçcə santimetr
əlindən gələni əsirgəməyəcək
vitaminli qidalar, siroplar alacaq
gün gələcək
körpə böyüyəcək
ana onun məktəbdən tez gəlməyini gözləyəcək
vurnuxacaq pəncərəylə-qapı arasında
sonra əsgər yolu gözləyəcək
gözü yollarda qalacaq
qızı ər evindən nə zaman qonaq gələcək?!
həsrət elə böyüyəcək
ana onun yenə körpə olmasını arzulayacaq
görünməyəcək çəkdiyi əziyyətlər
yuxusuz gecələr gözünə
bir vaxt körpəsini böyütmək arzusuyla yaşadığı
düşməyəcək yadına
tökəcək uşaqlıq şəkillərini qabağına
onlardan dəyərli heç nəyi olmayacaq
birini də övladına çox görəcək
necə ki mən
qopara bilmirəm anamdan
bircə uşaqlıq şəklimi
o şəkillər az qala
özüm qədər əzizdi ona
min kərə uğurum ola
anam üçün heç nədir
o ancaq uşaqlıq uğurlarımdan danışır:
"sən tanıdığım uşaqların ən gözəliydin
qan damırdı yanaqlarından
kirpiklərin ox kimiydi
dodaqların vardı al qırmızı
boya çəkmişdin sanki
yaşın hələ yoxdu yeriyirdin
dil-dil ötürdün, tutuquşu deyirdik
dilin yoldan eləyirdi adamları
səni görən bir də görüm deyirdi
hamı qucaqlayır,hamı sevirdi"…
baxıram şəklimdən baxır adi bir uşaq
o qədər adi
qanım da qaynamır inan ki
məncə uşaqlarım bundan min dəfə qəşəngdi…
mən şəklə baxıram
deyirəm "gözəldi, bəli"
əziz anam sevinsin deyə
sanki yad adamdan qəbul edirmiş kimi
məndən tərifi qəbul edir sevinclə
anlayıram zərif bir hisslə
o, hazırdır qorumağa körpəni
hər cür pis nəzərimdən
uşaqlıq şəklim əlindədisə
bilirəm unudulmuşam mən…
Ağır gələn torbalar
kassada
növbəsini artıq neçənci kərədi
başqasına verir
əlində bircə çörək tutan kişi
torbaları ağır gələn kişilərə
ehtiramla yol verdiyinin fərqində özü də…
kassir qız da ondan əsirgədiyi təbəssümləri
onlara səxavətlə göstərir…
növbə seyrəlincə
gözünü ona dikən qızı
bir çörəyə görə narahat etməyə utanır az qala…
Süpürülüb atılan kədərlər
təzəcə kəsdirdiyi saçlarının
ona çox yaraşdığını söylədi hicablı rəfiqəsi
ustasını təriflədi
“hansı ustaya saçlarını kəsdirdin”-dedi
“mən də saçlarımı kəsdirmək istəyirəm”....
“sən özün də saçlarını kəsə bilərsən
hansısa stili neynirsən
görünmür ki saçların sənin”-
güldü saçlarını kəsdirən qadın
bir az acımasızlığı da vardı....
qızardı öncə
saçlarını gizləyən
küləyə öpdürməyən qadın
“güzgüdə gözlərimə
bir ayrı görünmək istəyirəm”– söylədi....
söylədi amma
heç biri etiraf etmədi
təkcə gözəl görünməkçün
saçlarını kəsmir qadınlar
darıxırlar
boğulurlar
bu dünyada gücləri çatan tək şey
elə saçlarıdı ancaq
dünya dağılsa
əvvəl saçlarına əl atırlar
yolurlar
kəsirlər
üzlərindən qovurlar gücləri yetdiyi qədər....
bir ömür boyu qadınlar
saç uzadırlar hədər
kəsilən saçların bir adı da kədər
gözəllik salonlarında
süpürülərək xəkəndazlara yığılan saçlar
kədərin şəklidi bir az da…
sən o kədəri süpürüb atdıqca
yenə uzanar
yenə gələr…
***
ayağındakı köhnə çəkələkləri
məktəbli çantasının arxasında gizlədən qızcığaz
bilirdi çanta bu gün olduğu kimi
sabah da
saman çöpü olacaq ondan ötəri
düşdüyü qəm dənizində
içindəki kitab-dəftərlər onu batmağa qoymayacaq....
***
qan azlığından əziyyət çəkən
hamilə qadın
hər gecə yuxudan üşüyərək oyanıb
əriylə oğlunun açılmış üstünü örtür
yuxularına hər gecə ağappaq qar yağır
qar kraliçasına dönür
qan azlığından əziyyət çəkən hamilə qadın....
***
çocuqluğumuzda
bizə danışılan nağıllarda
şişman olurdu zəngin xanımlar
şişdikcə qəddarlaşır
ögey qızlarını daha çox ağladırdılar
amma indi
iştahsız çocuqlarının boşqablarındakı
yemək artıqlarını atmağa
israf etməyə əli gəlməyən
yoxsul ev xanımları
evlərinin həm pişiyi
həm iti olurlar…
çocuqlarının qarnına yeyirmiş kimi yeyirlər
əlləri gəlmir çocuqlarının payını
küçə itlərinə yedirməyə
eyinlərinə deyil televiziyaların
arıqlama proqramları
“adım Aişədi”
“adım Rövşəndi” deyib boşqabı aldadırlar
çocuqlarının adını çəkərək…
özgəsinin payını yeyənin
dilinə pay çıxar deyirlər ya
bizim yerlərdə....
çocuq da inanır az qalsın
yeməyi özünün yediyinə....
çocuqlarının yarıda buraxdığı hər işi
boynuna çəkməyə
qaldırmağa gücləri yetməyən
hər yükü çəkməyə
razıdı analar…
***
alma kimi ismətlidi
bizim elin qızları
öpüb-dişlədikcə qızarırlar......
Pəncərələrdəki ağ bayraqlar
axşam yeməklərindən sonra
süfrələrini yığışdırıb
pəncərədən çırpmaz
çörək qırıntılarını atmaz
bizim elin qadınları
çocuqlarının gecəgözü
yavan-yavan
gəvələyib yerə tökdüyü
çörək qırıntılarını
diz atıb əlləriylə dənləyər
səhəri gözləyərlər
evdən zibil çıxartmazlar
qonşuya ağartı verməzlər
evlərinin bərəkəti qaçmasın deyə
amma yenə nəsə kəm olar süfrələrində
xiyar doğrasalar salatlarına
pomidor qalar
pomidor doğrasalar
xiyar
qarpız kəssələr
yemiş olmaz yanında
yemiş kəssələr
qarpız
bəzilərinin heç biri olmaz hətta....
səhər ki açıldı
pəncərələrdən ağ bayraq kimi dalğalanar
süfrələr
yoxsulluğa ağ bayraq qaldırarlar beləcə
bizim elin qadınları....
Xəyal və gerçəklik
yağışın altında
“təzə balıq var”– qışqırıb alıcı çağıran kişi
üzümə elə ümidlə baxır ki…
balıqlarından bir-ikisini alsam
evə gedər
cibindəki pulla
çörək alar
balığın yanında süfrəyə qoyar arvadı
mənsə, səkidəki balaca taxtanın
üstünə düzülmüş balıqların
ağızlarını necə açıb yumduğuna baxıram
bəlkə yağış bu balıqlar üçün yağır
çaylardan, dənizlərdən qalxan
göyə çıxan sular
quruda balıqları axtarır
sular balıqların vətənidi
deyə düşünürəm....
çıxıb getsəm
vətənim axtararmı məni beləcə?
balıqlara baxıram
“aşağı yeri də var, bacı
çox fikirləşməyin
yağış da yağır
evimə gedəcəm” –deyir kişi…
əlimdəki balıqlarla dönürəm evə
ərimə işim düşəcək yenə
balıqları təmizləməyini xahiş edəcəm ondan
qan görməyə təhəmmülüm olmadığını
bilir o....
üstünə yıxmışam balıqların qanını həmişə....
kiçik qızımız sevir balıq yeməyi
bayırda qalır yağış
pəncərəmdən yapışıb saysız barmaqlarıyla
yağışlar pəncərələrdən yıxılır həmişə
indi səhərədək hirsindən yağacağını bilirəm....
***
evindəki bıçaqları
itilətmir qadın
tez-tez fikrə gedən biri olduğundan
gözü yol
qəlbi həsrət
çəkdiyindən
yemək hazırlayarkən
əlini tez-tez kəsir bıçaq
hər dəfə də bıçağın iti olmadığına şükür edir
barmağını sarıyanda
***
hər həftənin cümə günü
seyr elədiyi serialın
sonunun necə bitəcəyini
hər şeydən çox düşünür
ölüm yatağındakı qadın
“serial bitsəydi barı” təəssüf etmək də
yadına düşür can verməzdən qabaq.
Əlifba bayramında
əlifba bayramında
sevinclə oynadı uşaqlar
bütün oyunları
rəqsləri
təkcə Leyla çəkildi kənara
qızlar-oğlanlar vals oynayanda
küsdü oturdu anasının qucağında
oğlanlarla rəqs etmək qadağandı ona
anası Leylanın baş örtüyünü düzəltdi
donunu aşağı çəkdi
hər nə dedi qulağına
Leyla çiynini atdı
qaşını dartdı
unutdu hər şeyi az sonra
başladı “Qoğalın nağılı” səhnəciyi
Leyla qoğaldı
hamıdan qaçdı
qaçdıqca elə sevindi
elə bildim nağılın sonu
nənə, babası da tuta bilməyəcək onu
qaçıb gedəcək ürəyi istədiyi yerə
düşəcək yola qoğal Leyla…
amma qayıtdı Leyla nənəsigilə
guya yeməyəcəkdi onu
baba və nənə?
bişirməmişdilərmi onu
yeyib üstündən su içsinlər deyə?
qoğal gərək nənədən də qaçaydı
babadan da qaçaydı
bu nağılda bir kələk vardı
bütün nağıllarda olduğu kimi…
***
sevinir gənc ata artdıqca nömrəsi
aldığı uşaq bezlərinin
gənc ana cubbulu paltarları
qonşuda kirayə qalan qadına verir
onun da bətnində bapbalaca bir qız böyüyür
“necə olsa mən oğlan anası olacam gələn dəfə” deyir qonşu qadına
“oğlunun da paltarlarını təzə saxlayıb
mənə verərsən “deyir kirayəçi qadın
“mən də bir qız,bir oğlan arzulayıram”…
ümidi yoxdu nə vaxtsa evi olacağına
öz körpəsinə mağazadan özü paltar alacağına…
***
yüzillik tavada makaron qovurur nənə
yüzillik tavanın bağrından ət iyi qalxıb
yayılır evə…
qoxunu alan balaca
mətbəxə yüyürüb ət istəyir nənəsindən
balacanın ət iştahasını küsdürmək üçün
tavanın qapağıyla qovur onu nənə
əlacı olsa ürəyini çıxarıb tavaya atar
bişirər
nəvəsinə verərdi oysa…
Köpüklər
paltar yuyar ağ əllərlə
köpürər sabun
yumru-yumru köpüklər
dənizdə dalğalar kimi…
bulaşıq qabları yuyar
yenə… yenə o əllər
köpürər yağlı sular
uçuşar
ağızda saqqız kimi
şişən halqalar
tez də partlayarlar
davam gətirməzlər ki…
çocuğunu yuyundurar
o əllər
köpürdər bir teşt suyu
oynaşarlar ana-bala
çoxlu ağ kəpənəklər
qopar sulardan
qonar burunlarına
ağzı köpüklənən
bir kişi qışqırar
bağırar ona hər axşam
kişinin ağzından div boyda köpüklər düşər
alar içinə o qadını köpüklərdən biri
uçub gedər uzaqlara o qadın
bir nəhəng köpüyün içində
çocuqluğunda baxdığı
cizgi filmlərində olduğu kimi…
Ən çətin müsahibədə
gecələr oyaq qalıb
ata-anasının yuxuya getməsini gözləyərək
sevgilisiylə görüşmək üçün
bağa enən yeniyetmə qız kimi
evdə hamını yuxuya verəndən sonra
bir kənara çəkilib
şeirlər yazan qadın mən idim
deyə boynuma alacam
o ən çətin müsahibədə…
Tək adamın gecəsi
ötüb keçər maşınlar
yolun ortasındakı gölməçələrdən
su çiləyərlər üstünə
səkininin lap kənarıyla getsən belə
sənə elə gələr qəsdən edirlər
sevgilinlə ayrılmısansa…
axşam saatlarında
yorğun-yorğun market səkilərinə sərilən itlər
heç kimin yox
qalxıb sənin dalınca gedər
hədər, hədər, hər şey hədər…
bəla hər yerdə səni tapar
bir küçə davasının arasında
görərsən özünü qəfil
sənə elə gələr ay da
qoca, təsbeh çevirən nənən kimi acıqla baxır
özünü yığışdır, adam kimi apar deyir
qaşıyla, gözüylə…
o uzaqlıqdakı aydan qorxarsan
nənənin zəhmli səsi gələr qulağına
“aya az bax, çəkib aparar səni”…
Pulsuz fraqment bitdi.
